Jeśli miałbym wybrać jedno zachowanie, które kojarzy mi się ze stereotypowym przykładem wykroczenia, będzie to zakłócenie porządku, niesłusznie określane czasem wybrykiem chuligańskim. Za czyn z art. 51 § 1 k.w. odpowiada ten, kto krzykiem, hałasem, alarmem lub innym wybrykiem zakłóca spokój, porządek publiczny, spoczynek nocny albo wywołuje zgorszenie w miejscu publicznym.
Przedmiot ochrony
Powyższy przepis chroni spokój i porządek publiczny, prawo do odpoczynku w nocy oraz do wolności do zdarzeń wywołujących zgorszenie w miejscu publicznym. Można zatem powiedzieć, że przedmiotem ochrony jest także obyczajność publiczna.
Na czym polega zakłócenie porządku
Wykroczenie z art. 51 k.w. ma charakter materialny, tzn. występuje tylko wtedy, gdy sprawca wywoła określony w przepisie skutek.
Sprawca musi podjąć jedno z następujących zachowań:
- krzyczeć;
- wywołać hałas;
- wywołać alarm;
- popełnić inny wybryk, rozumiany jako zachowanie odbiegające od przyjętych norm zachowania się.
Następnie musi wystąpić jeden z wymienionych skutków:
- zakłócenie spokoju (naruszenie równowagi psychicznej ludzi, czyli wywołanie u nich np. zaniepokojenia lub zdenerwowania);
- zakłócenie porządku publicznego (wywołanie w określonym miejscu i czasie stanu niezgodnego z przyjętymi tam normami);
- zakłócenie spoczynku nocnego (powodowanie zakłóceń podczas odpoczynku w porze nocnej);
- wywołanie zgorszenia w miejscu publicznym (naruszenie poczucia przyzwoitości, demoralizacja).
Wystarczy pojedyncze zachowanie mieszczące się w powyższych kategoriach, by doszło do popełnienia wykroczenia.
Umyślność
Wykroczenie w każdej z form opisanych w art. 51 k.w. można popełnić umyślnie zarówno w zamiarze bezpośrednim, jak i ewentualnym.
Choć istnieje tutaj spór, moim zdaniem w grę wchodzi także popełnienie wykroczenia nieumyślnie. Można przecież wyobrazić sobie sytuację, w której ktoś np. wypróżnia się w miejscu publicznym myśląc, że o późnej godzinie nikogo to nie obejdzie.
Typ kwalifikowany
Art. 51 § 2 k.w. przewiduje tzw. typ quasi-kwalifikowany. Zgodnie z jego treścią jeżeli czyn określony w § 1 ma charakter chuligański lub sprawca dopuszcza się go, będąc pod wpływem alkoholu, środka odurzającego lub innej podobnie działającej substancji lub środka, podlega karze aresztu, ograniczenia wolności albo grzywny. Formalnie oba wykroczenia zagrożone są więc taką samą karą, ale sąd wymierzając sankcję za typ kwalifikowany będzie to musiał wziąć pod uwagę przy wymiarze kary.
Jak wynika z art. 47 § 5 k.w. charakter chuligański mają wykroczenia polegające na umyślnym godzeniu w porządek lub spokój publiczny albo umyślnym niszczeniu lub uszkadzaniu mienia, jeżeli sprawca działał publicznie oraz w rozumieniu powszechnym bez powodu lub z oczywiście błahego powodu, okazując przez to rażące lekceważenie podstawowych zasad porządku prawnego.
Zakłócenie porządku – kara
Tak jak wspomniałem, oba czyny zagrożone są karami aresztu, ograniczenia wolności albo grzywny. W przypadku występku chuligańskiego dodatkowo można orzec nawiązkę do 1000 zł na rzecz pokrzywdzonego, co wynika z art. 37 k.w.
Co do zasady wobec sprawcy występku chuligańskiego nie można także warunkowo zawiesić wykonania kary aresztu.
Formy stadialne
Zarówno usiłowanie, jak i pomocnictwo w dokonaniu jednego z czynów opisanych w art. 51 k.w. są karane.
Jestem adwokatem od spraw wykroczeń z Piły, Chodzieży, Trzcianki, Wałcza i okolic. Jeśli chcesz dowiedzieć się więcej o prawie wykroczeń, zachęcam do sięgnięcia po moje publikacje – przystępne opracowania kodeksów, które ułatwiają szybką i skuteczną naukę – Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia oraz Kodeks wykroczeń. Jeśli masz sprawę, w której potrzebujesz pełnomocnika, zapraszam do zakładki kontakt.