Zgodnie z podstawową zasadą prawa karnego wykonawczego, prawomocnie orzeczoną karę wykonuje się niezwłocznie. W niektórych sytuacjach natychmiastowe wykonanie kary byłoby jednak niehumanitarne, dlatego ustawodawca przewidział różne sposoby na opóźnienie tego momentu. Jednym z nich jest odroczenie kary ograniczenia wolności.
Fakultatywne odroczenie kary ograniczenia wolności
Art. 62 k.k.w. przewiduje dwa rodzaje odroczenia kary ograniczenia wolności. W § 1 uregulowano odroczenie fakultatywne. Sąd może go udzielić, jeśli natychmiastowe wykonanie kary pociągnęłoby dla skazanego lub jego rodziny zbyt ciężkie skutki.
Za takie okoliczności można uznać np. kontynuowanie nauki, jeśli wykonanie kary wiązałoby się z jej przerwaniem, chorobę uniemożliwiającą wykonywanie pracy czy konieczność ukończenia pilnych prac w gospodarstwie. W każdej sprawie sąd powinien indywidualnie zbadać, czy zostały spełnione przesłanki odroczenia.
Fakultatywnego odroczenia kary ograniczenia wolności sąd może udzielić na maksymalnie 6 miesięcy.
Obligatoryjne odroczenie kary ograniczenia wolności
W myśl art. 62 § 2 k.k.w. sąd ma obowiązek odroczyć wykonanie kary ograniczenia wolności w razie powołania skazanego do czynnej służby wojskowej, do czasu ukończenia tej służby. Czynna służba wojskowa obejmuje:
- zasadniczą służbę wojskową;
- terytorialną służbę wojskową;
- służbę w aktywnej rezerwie w dniach tej służby oraz odbywaniu ćwiczeń wojskowych w ramach pasywnej rezerwy;
- zawodową służbę wojskową;
- służbę wojskową w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny.
W przeciwieństwie do fakultatywnego odroczenia, obligatoryjne nie ma górnego limitu trwania.
Postępowanie dotyczące ograniczenia
Wniosek o odroczenie kary może złożyć skazany, obrońca, prokurator i kurator. Teoretycznie sprawę może także prowadzić z urzędu sąd, ale nigdy się jeszcze z tym nie spotkałem. Opłata od wniosku wynosi 80 zł.
Sąd podejmuje decyzję w kwestii odroczenia na posiedzeniu bez udziału stron. W postanowieniu należy wskazać okres odroczenia.
Na postanowienie w przedmiocie odroczenia przysługuje zażalenie. Oznacza to, że skarżyć można zarówno decyzję o udzieleniu odroczenia, jak i decyzję odmowną.
Odwołanie odroczenia
Sąd może odwołać odroczenie wykonania kary ograniczenia wolności, jeśli wystąpi jedna z trzech przesłanek:
- ustanie przyczyna, dla które udzielono odroczenia;
- skazany nie korzysta z odroczenia zgodnie z celem, w jakim zostało udzielone;
- skazany rażąca narusza porządek prawny.
Decyzja ma charakter fakultatywny, w związku z czym są, nawet jeśli wystąpi przyczyna odwołania, może zdecydować, że z jakichś względów nie odwołuje odroczenia.
Jestem adwokatem od spraw wykroczeń z Piły, Chodzieży, Trzcianki, Wałcza i okolic. Jeśli chcesz dowiedzieć się więcej o prawie karnym, zachęcam do sięgnięcia po moje publikacje – przystępne opracowania kodeksów, które ułatwiają szybką i skuteczną naukę. Od wielu lat reprezentuję osoby skazane w postępowaniu karnym wykonawczym, ze szczególnym uwzględnieniem spraw dotyczących kary pozbawienia wolności. Jeśli masz sprawę, w której potrzebujesz obrońcy, zapraszam do zakładki kontakt.